Sait və samit səslər: cədvəl və suallar

1-ci sinifdə uşaq səsləri sait və samitə ayırmağı öyrənir, 2-ci sinifdə saitlər daha da bölünür: qalın və incə, dodaqlanan və dodaqlanmayan. Aşağıda doqquz saitin cədvəli və hər mövzu üçün izahlı suallar var.

Sait və samit səslər nədir

Sait səsi deyəndə hava ağızdan maneəsiz çıxır, səsi uzatmaq olur: “aaa”, “ooo”. Samit səsi deyəndə dil, dodaqlar və ya dişlər havanın yolunu kəsir: “b”, “d”, “s”. Azərbaycan əlifbasında 9 sait və 23 samit hərf var.

Qalın saitlər (a, ı, o, u) dilin arxa hissəsi ilə, incə saitlər (e, ə, i, ö, ü) ön hissəsi ilə deyilir. Dodaqlanan saitləri (o, u, ö, ü) deyəndə dodaqlar yumrulur. Bu bölgü ahəng qanunu üçün lazımdır: şəkilçi sözün son saitinə uyğunlaşır, “kitab-lar”, “dəftər-lər”.

Sait və samit səslər mövzusunda uşağı ən çox çaşdıran şey hərflə səsin fərqidir: səsi eşidirik, hərfi görürük. Uşaqdan sözü yavaş deməsini və hər səsdə əl çalmasını istəyin. Səsləri saymaq hərfləri saymaqdan asandır.

Doqquz sait bir cədvəldə

Sətirlər saitin qalın və ya incə olduğunu, sütunlar dodaqların yumrulub-yumrulmadığını göstərir. Altında 23 samit.

Saitlərin bölgüsü: qalın və incə, dodaqlanan və dodaqlanmayan
DodaqlanmayanDodaqlanan
Qalına ıo u
İncəe ə iö ü

Samitlər, 23 hərf

  • b
  • c
  • ç
  • d
  • f
  • g
  • ğ
  • h
  • x
  • j
  • k
  • q
  • l
  • m
  • n
  • p
  • r
  • s
  • ş
  • t
  • v
  • y
  • z

Sait və samit səslər: mövzu-mövzu suallar

İlk iki bölmə 1-ci sinif, qalanları 2-ci sinif mövzularıdır. Uşaq sualdakı sözü ucadan desin: saiti eşitmək onu görməkdən asandır.

Səs və hərf

  1. Hansı şəkillərin adlarının baş hərfləri birləşib mənalı söz əmələ gətirir?

    Sualın şəkli
    1. A.2, 4, 5, 6
    2. B.1, 3, 5, 6
    3. C.1, 3, 4, 5
  2. Verilmiş hərflərlə hansı şəklin adını yaza bilərik?

    Sualın şəkli
    1. A.A variantı
    2. B.B variantı
    3. C.C variantı
  3. Hansı bənddəki hərfləri boşluqlara yerləşdirsək, mənalı söz alınar?

    1. A.A variantı
    2. B.B variantı
    3. C.C variantı
  4. Şəkillərin adlarının son hərfini ardıcıl yazmaqla qızın adını tapaq.

    Sualın şəkli
    1. A.Nazilə
    2. B.Bahar
    3. C.Nailə
  5. Musiqi alətinin adındakı "a" səsinin sayını müəyyən edin.

    Sualın şəkli
    1. A.3
    2. B.1
    3. C.2
  6. Hansı şəklin adını yazarkən daha çox hərfdən istifadə olunur?

    1. A.A variantı
    2. B.B variantı
    3. C.C variantı

Saitlərdən ahəng qanununa qədər tətbiqdə

Dapti tətbiqində 1-ci və 2-ci sinif Azərbaycan dilinin bütün bölmələri var, hər sualın izahı ilə. Tətbiqi pulsuz sınaq müddəti ilə başlaya bilərsiniz.

Tətbiqdə davam edin

Saitləri evdə necə məşq etmək olar

  1. 1

    Sözü uzadın

    “Ma-a-a-şın” deyin: uzanan səs saitdir. Uşaq özü bir söz seçsin və saitini uzadaraq desin.

  2. 2

    Güzgü qarşısında

    O, u, ö, ü deyəndə dodaqların yumrulduğunu güzgüdə görmək dodaqlanan saitləri yadda saxlamağın ən asan yoludur.

  3. 3

    Şəkilçi oyunu

    Bir söz deyin, uşaq ona -lar və ya -lər artırsın: “alma-lar”, “ev-lər”. Hansını niyə seçdiyini son saitə baxaraq izah etsin.

Səslərdən sözlərə qədər hər mövzu tətbiqdə

Dapti tətbiqində tapşırıqlar uşağın cavablarına uyğunlaşır, çətin gələn sual bir neçə gün sonra yenidən soruşulur. Siz həftəlik hesabatda hansı mövzuların hələ çətin olduğunu görürsünüz.

Valideynlər nəticələri və aktivliyi izləyə bilərlər.

App Store-dan yükləyinGoogle Play-dən yükləyin
Dapti tətbiqində mövzu xəritəsi
Dapti tətbiqində tapşırığın nəticəsi

Valideynlərin tez-tez verdiyi suallar

Azərbaycan dilində neçə sait var?

Doqquz sait hərf var: a, e, ə, ı, i, o, ö, u, ü. Qalan 23 hərf samitdir.

Qalın və incə saitləri necə ayırmaq olar?

Qalın saitlər a, ı, o, u, incə saitlər isə e, ə, i, ö, ü. Cüt-cüt müqayisə kömək edir: a və ə, ı və i, o və ö, u və ü. Hər cütün birincisi qalın, ikincisi incədir.

Ahəng qanunu nədir?

Azərbaycan sözlərinin saitləri əsasən ya qalın, ya da incə olur, şəkilçi də sözün son saitinə uyğunlaşır: “qarpız-lar”, “şəhər-lər”. Bu qanun 2-ci sinifdə öyrənilir və sonrakı illərdə düzgün yazının əsasıdır.

Sait və samit səslər hansı sinifdə keçilir?

Sait və samit 1-ci sinifdə, qalın və incə, dodaqlanan və dodaqlanmayan saitlər və ahəng qanunu 2-ci sinifdə keçilir. 3-cü sinifdə sözlərdə saitlərin və samitlərin yazılışı gəlir.

Suallar pulsuzdur?

Bu səhifədəki suallar hər kəs üçün açıqdır. 1-ci və 2-ci sinfin bütün tapşırıqları Dapti tətbiqindədir, onu pulsuz sınaq müddəti ilə başlaya bilərsiniz.

Səslərdən hərflərə, hərflərdən sözlərə

Dapti tətbiqində qısa tapşırıqlar, hər sualın izahı və sizin üçün həftəlik hesabat.